اعمال را كه مىتواند ولو با كمك گرفتن از ديگرى انجام دهد ، وهر مقدار را كه نمىتواند ، نايب بگيرد ولى در وقوفين گرفتن نايب كافى نيست . 16 - س - كسى كه احتمال مىدهد حجى كه در سالهاى قبل انجام داده ، صحيح نبوده يا مستطيع نبوده است وفعلا شرايط استطاعت را دارد وبخواهد احتياط كند ، حج را به چه نيتي بجا آورد ؟ ج - مىتواند قصد ما في الذمة يعنى قصد امتثال مطلق امر متوجه به أو را كند ومىتواند قصد حجة الاسلام احتياطا نمايد . 17 - س - شخصي كه حج واجب خود را انجام داده است آيا مىتواند آن را به قصد ما في الذمة اعاده كند ؟ ج - مانع ندارد ولى اعاده حج كفايت از اجزاء - در صورت صحت حج سابق وبطلان اجزاء - نمىكند وبايد خود آن جزء تدارك شود . 18 - س - كسى كه با وجود تقليد صحيح قبلا به حج مشرف شد وچون رجوع به كفايت را مجتهد وشرط استطاعت نمىدانسته حجة الاسلام قصد نموده وبجا آورده است با اين كه رجوع به كفايت نداشته است ، فعلا همه شرايط استطاعت براي أو موجود است واز حضرت امام تقليد مىكند آيا بايد حج سابق را اعاده كند يا خير ؟ ج - اعاده لازم است . 19 - س - شخصي بعد از انجام عمره تمتع مريض شد واز انجام حج منصرف شد وبه إيران رفت ودر مكة كسى را وكيل كرده كه براي فراغ ذمه أو اقدام نمايد ، وظيفة در اين مورد چيست وآيا محرمات احرام بر چنين شخصي چه وضعي دارد ؟ ج - در فرض مسأله ، وكيل گرفتن بىفايده است وچنانچه سال أول استطاعت أو بوده است ودر اثر مرض از قدرت انجام حج افتاده باشد در اين صورت وجوب حج بر أو موقوف است به بقاء استطاعت تا سالهاى بعد ، ولى در صورتي كه سال أول استطاعت نبوده وحج بر أو از قبل واجب بوده است چنانچه مأيوس از خوب شدن باشد بايد در همان سال يا سال بعد براي حج وعمره تمتع نايب بگيرد ، ودر صورتي كه مأيوس از خوب شدن نباشد نايب نمىتواند بگيرد وبايد خودش حج وعمره تمتع را مجددا انجام دهد ، ودر هر صورت فعلا از احرام خارج ومحرمات احرام بر أو حلال شده است .